Orhun Abidelerinin Önemi. Orhun Yazıtları Hangi Ülkededir

orhun1Türk edebiyatının yazılı ilk kaynakları olana Orhun Yazıtları ya da diğer adı ile Göktürk Abideleri Göktürk Devleti’nin hükümdarı Bilge Kağan döneminde dikilmiştir. Yazıtlar Türk edebiyatının ilk yazılı ürünleri olmakla birlik ilk siyasetname ve ilk nutuk örnekleri olarak da kabul edilir.

Çinlilere karşı bağımsızlık savaşı yapan, Türk bütünlüğünü yeniden kurmak için içte ve dışta savaşan Köktürklerin hikâyesi bu yazıtlarda anlatılmaktadır.

Bu abideler 38 harfli olan Köktürk alfabesiyle kaleme alınmıştır.

Bunlardan 3 tanesi önem taşımaktadır.

1.Tonyukuk Yazıtı : Dört bakana vezirlik etmiş olan Tonyukuk tarafından yazılmıştır. Daha çok Çinlilerle yapılan savaşlar anlatılmaktadır.

2.Kül Tigin Yazıtı: Göktürk hakanı Bilge Kağan’ın kardeşi Kül Tigin’in ölümü üzerine Bilge Kağan tarafından dikilmiştir.

3.Bilge Kağan Yazıtı: Göktürk hakanı Bilge Kağan’ın ölümünden sonra yazdırılmış bir abidedir. Son iki yazar daha çok dönemin olaylarından, törelerden ve Bilge Kağan’ın ulusuna dilediği iyi dileklerden söz eder.

Yazıtları yazan kişi Yollug Tigin’dir.

“Türk adının geçtiği ilk yazılı belge ve Türk Edebiyatı’nın ilk yazılı örnekleri olan Köktürk abidelerinde yazılar Prof. Thomsen ve Radloff tarafından okunmuştur.

Yazıtlar bugün Moğolistan sınırları içindedir. Daha ayrıntılı olarak abideler  Baykal Gölü’nün güney tarafında, Orhun nehri vadisi ile Koşo Çaydam gölünün arasında kalmaktadır.  Kül Tigin ve Bilge Kağan adına dikilen taşlar, Koçho Tsaydam bölümdeki Orhun Irmağı çevresinde; Bilge Tonyukuk taşı ise, Köl Tigin ve Bilge Kağan abidelerinden aşağı yukarı 360 km uzakta, Tola Irmağı’nın yukarı bölümündeki Bayn Tsokto (Bayn Çokto) çevresinde yer almaktadır.

 

Yorum Bırak

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir