Karstik Şekiller Nelerdir

Karstik şekiller nelerdir.

Karstik şekiller kimyasal aşınım sonucunda meydana gelen şekillerdir.

Karstik aşınım şekilleri

-Lapya: Yağmur ve kar sularının kalkerli yamaçların üst yüzeyini eritmesi sonucunda oluşan ufak oluklara lapya denilmektedir. Meydana gelen bu olukların yüzeyleri pürüzlüdür. Bunun sebebi ise olukların keskin sırtlarda yan yana sıralanmasıdır. Büyüklükleri bir metreye kadar ulaşabilir.

-Dolin: Dolinler erime çukurlarıdır ve şekilleri ovaldir. Çoğunlukla kalker platoların üzerlerinde gözlemlenir. Dolinlerin derinlikleri az olmasına rağmen genişlikleri oldukça fazladır. Türkiye’de en fazla görüldüğü yer Toroslar’dır. Dolinler iki gruba ayrılmaktadır:

-Erime Dolini: Yağmur ve kar sularının kalker yüzeyleri eritmesi sonucunda meydana gelen karstik şekillerdir. Tabanlarında çatlak ve delikler yer almaktadır. Bu çatlak ve deliklerden yüzey suları tabana doğru sızmaktadır. Dolinlerin tabanlarında terra rosa toprakları oluşmaktadır.

-Çökme Doline: Çökme dolinleri yeraltındaki mağaraların tavanlarının çökmesi sonucunda meydana gelmektedir. Çökme dolinlerinin derinlikleri fazladır. Ayrıca yamaçları da eğimlidir.

-Uvala: Uvalalar dolinlere kıyasla daha büyük çukurlardır. Dolinlerin genişlemesi ve birleşmesi sonucunda uvalalar meydana gelir. Genellikle düzensiz şekilleri vardır.

-Obruk: Obrukların keskin köşeleri vardır ve genellikle kuyu ve baca şeklindedirler. Obrukların derinlikleri 250 veya 300 metreye kadar ulaşabilir ve bazı obrukların taban kısımlarında göller bulunabilir.İçel’de bulunan Cennet-Cehennem mağaraları buna örnektir.

-Polye: Polyeler genişlikleri bir kilometreden fazla, uzunlukları ise 20-30 kilometreye kadar ulaşabilen, şekil olarak ovayı anımsatan büyük çukurlardır.

-Mağara: Yeryüzündeki suların kalkerli arazilerdeki derin çatlaklardan yeraltına doğru sızarken meydana getirmiş olduğu boşluklara mağara denilmektedir.

-Düden: Şekli daireyi anımsatan kapalı çukurlardır. Kalkerli arazilerde erime sonucunda meydana gelirler ve yeraltı sularını birbirlerine bağlarlar.

-Kör Vadi: Düdende kaybolarak akışına yeraltında devam eden akarsuların yeryüzünde devamlı olarak sürmeyen vadilere denilmektedir.

Bunların haricinde karstik birikim şekilleri vardır. Bunlar:

Sarkıt-Dikit ve Travertendir.

Yorum Bırak

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir