Alfred Wagner’in Levha Tektoniği Kuramı

Alman bilim adamı Alfred Wegener, 1915 yılında ilk olarak kıtaların yer değiştirmesi varsayımını ortaya attı. Bu varsayımı haritayı incelerken kıtaların birbirini tamamlayan birer yap-boz gibi olduğunu fark edip araştırarak buldu.

Alfred Wegener’in bu teorisine göre yeryüzü, Kıtalar ilk başta tek bir parça halindeydi. Buna “ Pangaea” adını verdi. Onu saran denize ise “Panthalassa” dedi. Bu karalar çeşitli kuvvetlerin etkisi ile birbirlerinden ayrılmaya başladılar. Katmanlar hareket ettikçe Pangaea ikiye ayrıldı ve Kuzeyde “Laurasia” Güneyde ise “Gondwanaland” oluştu. “Tethys Denizi” bu iki kıtayı ikiye ayrılıyordu. Kıtaların oluşumunda karaların bu yatay hareketleri etkilidir. Kıtaların arasındaki oluşan boşluklara suların dolması ile de okyanuslar ve denizler meydana geldi.

Levha Tektoniği Kuramı adı altında gelişen sistem 1960’lı yıllardan başlayıp 70’li yılların başında tamamlandı. Bu kurama göre yerin dış katmanının yaklaşık 70–100 km. kalınlığındaki kısmı Litosfer oluşturmaktadır.

Dünya’nın yüzeyi birbiriyle bağlantılı gibi görünmese de devasa boyutta birbirine geçen parçalardan oluşmaktadır. Levha adı verilen bu parçalar devamlı olarak fakat çok yavaş bir şekilde hareket etmektedir. Yanardağ ve depremlerin hemen hemen hepsi bu bölgelerde görülür. Litosfer, kendine kıyasla daha yumuşak ve akıcı sayılan bir madde olan Magma üzerinde, tıpkı su üzerinde yüzen tahta parçaları gibi 1–2 cm/yıl hızla kaymaktadırlar.

Bu hareketler günlük hayatımızı çok yakından etkilemese de milyonlarca yıllık beklide daha uzun bir dönemde çok önemli değişimler meydana getirirler. Dünyamızda bu yer hareketleri hala devam etmektedir.

 

Yorum Bırak

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir