Haritacılık Tarihi ve Türk Bilim Adamlarının Haritacılığa Katkıları

Tarihin çağlarının yazı ile başladığı göz önüne alınırsa, haritacılık mesleğinin tarihten de eski bir geçmişi olduğunu söylenebiliriz. Büyük Okyanus’ta bulunan Marshall adalarında eski zamanlarda insanlar deniz haritaları yapmışlardır. Düz ve eğri çubukları bir araya getirerek, eğri çubuklara bakarak adalara yaklaşan dalga cephesini, düz çubuklar bakarak da açık denizi görmede kullanılmışlardır.Bilinen en eski harita Babillilenn M.Ö. 2500 yıllarında yaptıkları haritalardır. Haritacılığa katkıda bulunan Türk bilim insanları;

-Kaşgarlı Mahmud: Kaşgarlı Mahmud Divanü-Lügat-it Türk adında önemli bir sözlük yazmıştır. Aynı zamanda yazmış olduğu bu sözlüğe  Balasagun merkezli bir Dünya Haritası çizmiştir.

-İbrahim Mürsel: Mürsiyeli İbrahim olarakta bilinen bir Türk denizcisidir. İbrahim Mürsel ilk olarak Akdeniz haritasını, daha sonra ise 1460 senesinde Güney Avrupa haritasını çizmiştir. Ayrıca ”Masallar ve Ülkeler” adlı eserinde 20 harita yer almaktadır.

-Piri Reis: Haritacılığa katkıda bulunan önemli bir Türk denizcisidir. Haritacılık adına pek çok eser ortaya koymuştur. Bunlar; Kitabı Bahriye, Hadikat-ül Bahriye, Biladül Aminat, Eşkalname ve Hind Denizi Haritasıdır.

-Matrakçı Nasuh: Matrakçı Nasuh tanınmış bir ressamdır ve ilk defa harita çiziminde minyatürü kullanmıştır. İlk olarak Anadolu atlasını Menazil adındaki bir eserinde çizmiştir.

-Seydi Ali Reis: Coğrafi ve astronomik bilgi içeren bir çok esere imza atmıştır.İlk olarak Ülkelerin Aynası isimli eseri yazmıştır. Daha sonra Okyanus (Mohit) ve  Kahinatın Aynası (Mirat-ül Kainat) eserlerini yazmıştır. Ayrıca dünyanın yuvarlak olduğuna dair bazı tespitlerde bulunmuştur.

-Ali Macar Reis: 16. yüzyılda yedi haritadan meydana gelen Ali Macar Atlasını oluşturmuştur. Atlasta bulunan yedi harita şöyledir; Karadeniz haritası, İtalya haritası, Doğu Akdeniz ve Ege Haritası, Batı Akdeniz ve İber yarımadası haritası, İngiliz adaları ve atlantik kıyısı haritası, Ege denizi batı anadolu ve Yunanistan haritası ve Dünya haritasıdır.

-Mehmet Aşık: Dünyanın Görünümü (Menazır-ül Avalim) adlı yapıtı yazmıştır.

-Katip Çelebi: Dünyayı Gösteren (Cihannüma), Sanıların Keşfi (Keşf-üz Zunun) ve Kozmoğrafya eserlerini yazmıştır.

-Evliya Çelebi: Diyar diyar gezmiş ve gezip gördüğü yerlerde gözlemler yapmıştır. Çok fazla ülkede bulunduğundan dolayı ülkelerin yerleri hakkında önemli bilgilere sahiptir.

One Response
  1. 31 Aralık 2016

Yorum Bırak

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir