Mitoz ve Mayoz Evreleri Ve Açıklayınız

Her canlı büyür ve bölünerek yeni hücreler oluşturur. Tek hücreli canlılar için bölünmebirey sayısının artmasını sağlar. Çok hücreli canlılar içinse hücre sayısını arttırarak canlının büyümesini, ölmüş hücrelerin yerini yenilerinin almasını ve canlıların çoğalması için gerekli üreme hücrelerinin oluşmasını sağlar. 2 çeşit hücre bölünmesi vardır. Bunlar mitoz bölünme ve mayoz bölünmedir.

Mitoz Bölünme Evreleri: Bölünmeye başlanmadan önce hücrede hazırlık evresi başlar. Büyüme, beslenme ve gelişme başlangıç evresinde hızlı bir şekilde gerçekleşir. Kromozom ve sentrozom organelleri 2 kat artar.

a-Çekirdek Bölünmesi: Kendini eşlemiş olan kromozomların yavru hücrelere eşit olarak dağıtımını sağlar. Bu evrede çekirdek zarı erir. Kromozomlar kısalır, kalınlaşır ve hücrenin ortasına dizilir. Çekirdek zarı oluşmaya başlar ve çekirdek sayısı 2 ye çıkar.

b-Sitoplazma Bölünmesi: Hayvan hücrelerinde boğumlanarak bitki hücrelerinde ara lamel oluşturarak bölünürler.

Mayoz Bölünme Evreleri:

Mayoz I. Evresi:

İnterfaz I: Organellerin kendini eşlediği evredir.

Profaz I: Kromotin iplikler kısalıp, kalınlaşır ve kromozom şeklini alır. Kromozomlar üzerindeki kromerler belirginleşir. Çekirdek erir ve sentrozomlar kutuplara çekilir. Homolog kromozomların her bir çifti yan yana gelir ve birbirinden ayrılmazlar. Homolog kromozomlardaki protein eksenler enine olarak protein köprüler ile bağlanarak synaptonemal kompleksleri oluştururlar. 4 kromotidli bu komplekslere tetrad gerçekleşen olaya da sinapsis denir. Sinapsda kromozomlar kısalır ve kalınlaşır. Bu sırada krossing over başlar.

Metafaz I: Kromotitler ekvatoral düzlemde çember şeklinde veya karışık olarak dizilirler. İnterfazda oluşan iğ ipliklerini kromozomlara gönderilirler. İğ iplikleri kardeş kromatitlere tutunur.

Anafaz I: Profazın ortalarında birbirine sinapslanan homolog kromozomlar ayrılmaya başlarlar. Kromozomların iğ ipliklerine takılarak kutuplara çekilmesiyle birinci anafaz son bulunur.

Telefaz I: Bu evre mitoza benzer tek farkı çekirdek ana hücresinde eşit sayıda kromozom bulunmasına rağmen mayozda bu kromozom sayısı yarıya iner.

Mayoz II. Evresi: Çekirdek zarı parçalanır. Birinci iğ iplikçikleri gibi diklemesine yeni iğ iplikçikleri oluşur. Hücrelerin haploid kromozomu ekvatoral düzleme dizilir. Kromozomlar ikili halde görülür. Ekvatoral düzleme dizilen diatlar sentromerlerinin dikey şekilde bölünmesiyle ayrılırlar. Kromatidler anafaz kromozomu halinde kutuplara çekilir. Kromozomlar görünmezler. Çekirdek zarları oluşur ve sitoplazma bölünür. Bir hücreden 4 haploid hücre oluşur.

 

Yorum Bırak

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir