Ülkemizde Kıyı Tipleri Ve Oluşum Süreçleri

Kıyı Tipleri Ve Oluşum Süreci,

Kıyı şekilleri, orojenez ve epirojenez gibi iklim değişmelerine bağlı oldukları için deniz seviyesindeki değişiklikler, dalgalar ve akıntıların doğrudan veya dolaylı bir şekilde yarattıkları etkiler sonucu birbirinden farklı olarak oluşmuştur. Kıyı tiplerinin oluşmasında etkili olan diğer faktörler ise yeryüzü şekilleri, dalgalar, gelgit, akıntılar, akarsular ve buzullardır.

1-) Boyuna Kıyılar: Ülkemizde Karadeniz kıyıları, Akdeniz kıyılarının geneli ve Marmara’nın kuzey kıyıları gibi yani dağların kıyıya paralel uzandığı bölgelerde oluşan koy, körfez, yarımada ve adalar gibi girinti ve çıkıntılara çok rastlanılmayan düz uzanışlı kıyılara“Boyuna kıyılar” denir.

2-) Enine Kıyılar: Dağların kıyıya dik uzandığı bölgelerde koy, körfez, yarımada gibi girinti ve çıkıntılara fazla rastlanılmadığı kıyılara “Enine kıyı” denir. Ülkemizde de başta Ege Denizi kıyıları olmak üzere, Marmara’nın güney kıyıları da bu kıyı arasına girer.

3-) Rialı Kıyılar: Aşağı yukarı yüksek denilebilecek ve akarsularla derin bir şekilde yarılmış bir biçimde olan bir alanda, vadilerin aşağı kısımlarının deniz seviyesinin yükselmesi ile sular altında kalmasının sonucunda oluşan kıyılara“Rialı Kıyı “ denir. Bu kıyıya örnek olarak İstanbul Boğazı, Çanakkale Boğazı ve Haliç gibi yerleri örnek verebiliriz.

4- ) Dalmaçya Tipi Kıyılar: Kıyıya paralel bir şekilde uzanan ve dağlar arasındaki vadilerin sular altında kalmasıyla birlikte eski dağların da kıyıya paralel adalar şekline geldiği kıyı tipine de ”Dalmaçya Tipi Kıyı” denmektedir. Ülkemizin Güney Batısında Teke Yarımadası kıyıların da bu tip kıyılara örnektir.

 5-) Limanlı Kıyılar: Alçak tepelerde bulunan koyların önünün kıyı okları ile kapanması sonucunda meydana gelen kıyılara “Limanlı Kıyılar“ denir. Ülkemizde de Güney Marmara’da Büyük ve Küçük Çekmece kıyıları buna örnektir.

 

 

 

 

Yorum Bırak

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir