Osmanlı dönemi edebiyat tarihlerinin halk edebiyatına bakışı

İlk Türk edebiyatı tarihi, G. B. Donaldo tarafından Della letteratura dei Turchi adıyla Venedik’te 1688’de yayımlanmıştır. Türkiye’de basılan ilk Türk edebiyatı tarihi ise Abdülhalim Memduh’un Tarih-i Edebiyat-ı Osmaniye (1888)’sidir. Aradaki iki asırlık zaman dilimi, Türkçedeki edebiyat tarihi yazımının ne kadar geç kaldığını gösterir. Osmanlı dönemi edebiyat tarihleri, Osmanlı Devleti’nin son otuz dört yılında basılan sekiz kitaptan ibarettir. Bu eserlerin bir kısmında halk edebiyatı malzemesi, aşağılayıcı ifadelerle anılmış, edebiyattan sayılmamıştır. Bu anlayıştaki edebiyat tarihleri, folklor unsurlarını ise hiç hesaba katmamışlardır. Söz konusu eserlerin en uç noktasını Faik Reşat’ın Tarih-i Edebiyat-ı Osmaniye (1911, 1913)’si temsil eder. Fakat bazı edebiyat tarihlerinde, halk edebiyatı, millîliğin göstergesi sayılmıştır. Şahabettin Süleyman ile Köprülüzade Mehmet Fuat’ın birlikte kaleme aldığı Yeni Osmanlı Tarih-i Edebiyatı (1914) bu konuda bir dönüm noktası olmuştur. Aynı eserlerde folklor malzemesine de önem verilmiştir. Bu tür edebiyat tarihleri için en uç noktadaki eser ise Köprülüzade Mehmet Fuat’ın Türk Edebiyatı Tarihi (1920)’dir. Osmanlı dönemi edebiyat tarihleri, halk edebiyatı ile ilgili kanaatlerini daha çok hece vezni üzerinden ortaya koymuşlardır. Bu durum, Millî Edebiyat hareketinin meydana getirdiği kültürel zeminle ilgilidir. Millî Edebiyat hareketinde bazı yazar, şair ve kültür adamları, millîleşmeyi, halk edebiyatına yönelişte yani onu model almada aramışlardır

Yorum Bırak

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir